Concert zondag 7-6-2026, Nieuwe Kerk Arnhem

Orkest Nova speelt de volgende stukken:

  • The lark ascending van Ralph Vaughan Williams
  • Symfonie nr. 1 in C van Ludwig van Beethoven
  • Le Roi s’amuse, airs de danses dans le style ancien, van Leo Delibes
The lark ascending van Ralph Vaughan Williams

De Britse componist Ralph Vaughan Williams schreef The lark ascending In 1914 maar door de eerste wereldoorlog was de première pas in 1921 onder leiding van sir Adrian Boult. Het is een romance voor viool en orkest en verklankt het opstijgen van de veldleeuwerik.

De inspiratie hiervoor was een gedicht van George Meredith ( 1828-1909). In het stuk maakt de componist gebruik van pentatoniek, een vijtonige toonreeks; de sologedeeltes voor de viool zijn maatloos.

Symfonie nr. 1 in C van Ludwig van Beethoven

De eerste symfonie van Beethoven is een tamelijk vroeg werk van de componist. Hij begon er al aan in 1799 en de première was in 1800. In deze vierdelige symfonie is nog de klassieke structuur te herkennen, zoals bij de symfonieën van Mozart en Haydn. Beethoven was een tijdje in de leer bij Haydn en deze schreef zoveel symfonieën dat Beethoven er ook eens aan wilde beginnen uit een gevoel van rivaliteit. Bij Beethoven is echter al duidelijk dat hij de oude vormen niet strak hanteert en dat hij zijn creativiteit de ruimte geeft. 

Het begin van het eerste deel was voor het toenmalige publiek ronduit schokkend: het begint niet in de toonsoort C maar in G. Ook maakt hij gebruik van samenklanken die voor ons heel logisch klinken maar toentertijd als dissonanten werden beschouwd. Het opningsthema van het eerste deel is bijna letterlijk een citaat uit de Jupitersymfonie van Mozart,  een eerbetoon?

Het tweede deel begint met een canon, gebaseerd op enkele noten.

Het derde deel heet Menuetto maar de tempoaanduiding is dusdanig dat er echt geen menuet op gedanst kan worden. Het is eerder een voorloper van een scherzo, zoals dat in latere symfonieën gebruikelijk is.

Het vierde deel begint in een langzaam tempo en bouwt op naar het snelle deel wat erop volgt. Er zijn veel toonreeksen te horen die hoger en hoger gaan en uituindelijk ook weer trapsgewijs naar beneden komen.

Le Roi s’amuse, airs de danses dans le style ancien, van Leo Delibes

Léo Delibes is een Franse componist die leefde van 1836-1891.

Le Roi s’amuse is gecomponeerd naar aanleiding van een werk van Victor Hugo over een losbandige vorst, een romantisch drama in vijf actes. Het beschrijft een feest in het Louvre, een scene in een doodlopend straatje, een scene in de kamer van de koning  en een scene aan de oever van de Seine. Kern van het verhaal is het tragische lot van de knappe dochter van de nar van de koning, de verliefdheid van de koning, en haar tragische einde.

De muziek bestaat uit een een mengsel van oude ( dans) melodieën, zoals de pavane Belle qui teins ma vie, men noemt zo’n mengelmoes een pastiche. 

Het stuk van Victor Hugo werd aanvankelijk verboden en verguisd in 1832 maar beleefde een tweede uitvoering in 1882.

Het stuk van Delibes kan worden beschouwd als een toneelsuite.